Tag Archives: sopbene

Twee broodmaats vir boontjie-en skenkelsop

27 Aug

Selfs die gedagte aan ‘n snytjie brood en ‘n skeppie tuisgemaakte sop verlig al die knyp van die winterkoue.  As die brood boonop vars gebak uit jou eie kombuis kom, is die beloning selfs groter, want die geure van goedheid wat oor die hele huis hang, lok die huismense tafel toe sonder om geroep hoef te word.

Sopmaakdag in my kombuis is altyd bakdag ook. Links bo ertjie en eisbein; regs onder: blomkool, ertjie en amandelsop.

Sopmaakdag in my kombuis is altyd bakdag ook. Links bo ertjie en eisbein; regs onder: blomkool, ertjie en amandelsop.

Soos sop is die wereld se brooderfenis  almal se erfenis. Die inspirasie is eindeloos: ciabatta met groot-oog rysgate uit Italië met ons eie hartlike soppe, karwei-gegeurde soetsuurbrood uit Oos-Europa met tamatiesop en broa, mieliebrood uit Portugal, met ons groentesoppe. Van die lekkerste kombinasies is limpa, ‘n Sweedse rogbrood met vinkel, karwei, goue stroop en lemoenskil as troumaat vir on eie boerpampoensop. Röti uit die Bo-Kaap praat ook lekker saam lensie- en tamatiesop  gegeur met saffraan en gemmer, uit Noord-Afrika.

 

Die geblikte borlottibone kan met geblikte canellinibone vervang word - of natuurlik spikkelbone uit die pakkie wat jy oornag moet week. Foto Soups and Breads, Janice Price.

Die geblikte borlottibone kan met geblikte canellinibone vervang word – of natuurlik spikkelbone uit die pakkie wat jy oornag moet week. Foto Soups and Breads, Janice Price.

 

Sarie-kom-tot-die-redding Boontjie- en Skenkelsop

Hoekom was ek gister verbaas dat elke liewe pakkie spikkelbone uitverkoop was in my kontreiwinkel. Die weerprofete het voorspel daar wag ‘n paar BAIE nat dae vir die Kapenaars voor … ander boontjiesop-entoesiaste het my voorgespring. Maar as lus vir boontjiesop jou aan die luskliere beet het, laat hy jou nie los nie.

Gelukkig het ek in my agterkop die boontjiesopresep van Barbara Joubert (SARIE KOS) wat met geblikte borlotti-bone gemaak word. Toe pak ek die inkopie-mandjie vol. Let wel, dis steeds ’n stadig-gekookte sop, soos dit hoort – anders maak dit jou lyf warm, maar nie die hart en gees nie.

6 porsies

700 g kort gesaagde lamskenkels

Meel, vir rol

1 ui, fyngekap

3 huisies knoffel, fyngekap

2 selderystokke, in blokkies gesny

3 groot wortels, in blokkies gesny

olyfolie

2 liter vleisaftreksel

2 lourierblare

1 blik gekapte tamaties (ek het 3 baie ryp vars tamaties in blokkies gesny)

3 blikke borlotti-bone

sout en vars gemaalde swartpeper na smaak

Rol die lamskenkels in ’n bietjie meel. Skud die oortollige meel van die skenkels af. Verhit ’n bietjie olyfolie in ’n groot kastrol. Braai die skenkels tot bruin. Haal die skenkels uit die kastrol en braai die knoffel, seldery en wortels vir so 10 minute tot sag. Sit die skenkels terug by die groente en voeg dan die vleisaftreksel, lourierblare, geblikte bone en geblikte tamaties by. Geur met sout en vars gemaalde swartpeper. Kook nou vir minstens 6 ure – of verkieslik stadig oornag.

Broodkeuse: Die sop is baie vullend – maar daar’s altyd plek aan tafel vir vars gebakte brood. Hier is twee brode om uit te kies – terwyl die boontjiesop prut, bak jy genoeg brood om vir die bure ook oor te stuur. 

SOETPATAT-ANYSBROOD

Toe ons 5 jaar gelede Rio de Janeiro besoek het, het ek patatrolletjies Pãezinhos de Batata Doce verslind en die anyssmaak het my skoon huis toe laat verlang. Terug by die huis toe verlang ek weer na die dinamiese Rio en besluit toe om die bestaande patatbrood resep in ons boek Huiskok Glanskok aan te pas met mieliemeel en anyssaad by die mengsel. 

Maak 4 klein broodtjies

500 g gaar soetpatat, fyngedruk

900 ml louwater

j1.3 kg koekmeel

200 g mieliemeel

5 mℓ anyssaad

20 ml sout

1 ½ pakkie kitssuurdeeg

Metode

Voorverhit oond tot 220⁰ C. Smeer twee bakplaatjies. Meng gaar patats en louwater tot glad. Plaas al die ander bestanddele in ‘n kommetjie en maak ‘n holte daarin. Voeg soetpatat by en knie droë bestanddele in tot die deeg glad en elasties is. Laat rys tot die deeg in volume verdubbel. Knie die deeg af en verdeel in vier ewe groot dele.  Plaas twee op elke bakplaat, sny kepe in en laat weer rys. Besprinkel met meel. Bak vir 15 minute by 220⁰C en verlaag hitte na 180⁰C  vir die laaste 30 minute.

BOTTERSKORSIE EN OKKERNEUTBROOD

Die heerlikse pasmaat saam met lamskenkel-en boontjiesop en ’n glasie merlot.   Die resep het ek by Meerendal gekry.

600g broodmeel

300g koekmeel

30 mℓ bruinsuiker

15 mℓ sout

60g vars brouersgis

300ml warm water

1 medium botterskorsie, geskil en in blokkies gesny;

100g okkerneute

Vir geroosterde botterskorsie: sout, peper, olyfolie

Voorverhit oond tot 180⁰C. Plaas botterskorsie en okkerneute op bakplaat, besprinkel met sout, peper en olyfolie; bak tot botterskorsie sag is. Kap neute in growwe stukkies.

Plaas droë bestanddele in mengbak, meng botterskorsie en neute by. Meng gis met warm water. Voeg helfte van die gismengsel by die meelmengsel, meng  deur en voeg dan die res van die gismengsel by en werk in tot deeg vorm. Laat rys in ’n warm plek tot die deeg verdubbel, vorm en plaas in gesmeerde broodpan. Besprinkel met meel en sny kepe in. Bak sowat 40 minute tot goudbruin. Die brood is gaar as dit hol klink wanneer jy dit klop.

 

Lensiesop met murgbene en ñora-soetrissies

28 Mar

Lensiesop-maak is een van my mees geliefde kombuis-seremonies. Ek begin die sopseisoen daarmee sodra die swaeltjies ons verlaat om hul somer elders te gaan soek.

Lensies uit Frankryk, noras uit Spanje en murgbene van my slagter om die hoek.

Lensies uit Frankryk, noras uit Spanje en murgbene van my slagter om die hoek.

Die groot soppot word agter uit die kas uitgehaal. Die vintage sopkom wat soos ‘n koolkop lyk kom druk in voor die slaaibakke waar dit sal bly tot die somer weer eendag begin flikkers gooi. Daar’s nie dag en datum vir my lensiesop ritueel nie. Ek begin dit net so aan my bas voel dat die dae te kort begin raak vir die son om by te hou. Dis dan wat ‘n kombers op ‘standby’ geplaas word aan die voetenent van die bed, en teen slapenstyd liefderyk gestaar word na die flennie-pajamas.

Die groen sopskottel word agter uit die kas gehaal en die bestanddele vergader.

Die groen sopskottel word agter uit die kas gehaal en die bestanddele vergader.

 

Die sopmaak-dag kom vanjaar besonder vroeg, asof die winter kort van draad-ongeduldig is; nie sy beurt wil afwag nie. Ek gee in en sit sopbene op die inkopielys. In my geure-kas wag ‘n middernagblou boksie van my kosvriend Johan wat al vir laaswinter bedoel was. Binne in lê klein songedroogte ñora soetrissies, blinkvet en donkerrooi soos gloeilampies. Al die pad van Spanje af met die belofte om ‘n diep, donker, behaaglikheid met ‘n sweempie van rokerigheid aan my soppe of stowegeregte te gee. Pimiento choricero kan ook gebruik word.

Die gedroogte klein smaaklanterns - nora soetrissies - van Spanje is soos 'n vriendelike soen op die wang - en glad nie branderig nie.

Die gedroogte klein smaaklanterns – nora soetrissies – van Spanje is soos ‘n vriendelike soen op die wang – en glad nie branderig nie.

Die groen lensies is ook spesiaal, al die pad van Frankryk af. Op die Sabarot-boksie is daar ‘n vinnige kosgeskiedenis-les: lensies het hul oorsprong in die Neolitiese periode, waarna dit ook deur die Egiptenare, Grieke en Romeine  geniet is. ‘n Vinnige voedingsles: ‘n 80 g porsies bevat 19.2 g proteiene (22.6% van my daaglikse behoefte), 40g koolhidrate, geen sout, heelwat vesel en 40g koolhidrate. ‘n Vinnige kookles beveel aan dat dit vir 15 – 20 minute oor medium hitte gekook word – 1 volume lensies vir 3 volumes water. (In ‘n drukput is die verhouding 1 : 1.5 en kook dit in 7 minute gaar!)

Daar’s ryp tamaties op die vensterbank, vet knoffelhuisies en uie in die groenterak. Twee stukke beesstowevleis en bonkige murgbene word saam met geelwortels en ‘n handvol pietersielie uit die yskas gehaal. Uit die speseryrak sluit ‘n paar naeltjies, wonderpeper en borrie by die kosbare ñora-rissies aan. Sout en peper is standaard. Die lensies vra ‘n paar takkies tiemie en lourierblaar. Sal ek die Spaanse sjerrieasyn of die  30-jaar verouderde Dennehof-asyn uit Prins Albert gebruik vir die laaste laag geur? Vir die goeie orde gee ek ‘n resep, alhoewel dis eintlik ‘n oerproses wat instinktief vir elkeen kom.

aa sop 1ste keuse IMG_3117 Small

 

Lensiesop met murgbene en ñora-rissies

Hierdie is my klein lensiesop-ritueel, jy sal wel jou eie vind. Kyk uit vir die gedroogte nora-soetrissie a by goeie deli’s of vervang dit met rooi soetrissie wat oor ‘n vlam swartgebrand is en dan gesweet word in ‘n plastieksak tot die velletjie maklik afgevryf kan word.

500 ml lensies

3 takkies tiemies

1 lourierblaar

300g stowevleis, in blokkies gekap (ek gebruik chuck)

6 stukke murgbene

2 uie, grofgekap

5 ml borrie

4 naeltjies + 4 wonderpeperkorrels (opsioneel)

4 geelwortels, gekrap en opgesny

4 knoffelhuisies, skilletjies verwyder en grofgekap

3 ryp tamaties, gekap

15 ml tamatiepasta

4 – 6 nora rissies (of vervang met 1 rooi soetrissie oor ‘n vlam swartgebrand, in plastieksak gesweet en skilletjies afgevryf, pitte verwyder)

2 koppies kookwater of meer

3 koppies beesvleisaftreksel

Sout en peper

10 ml goeie druiweasyn (nie balsamiese asyn nie)

Pietersielie, gewas en gekap

Metode:

Kook die lensies met die tiemietakkies en lourierblaar in 1.5 l water in aparte kastrolletjie vir 20 minute (hou net nou en dan dop dat dit nie droog kook nie). Dreineer en haal tiemietakkies uit.

Gooi bietjie olie in die sopkastrol en braai die vleis en die sopbene goudbruin, sowat 8 minute. Roer die uie, wortels, knoffel, borrie, naeltjies en wonderpeper by en kook sowat 8 minute tot  alles  mooi bruin en blinkerig in die pot is. Roer die tamaties, die tamatiepasta en die Spaanse gedroogte soetrissies by en kook nog ‘n paar minute. As jy bang is dit brand aan gooi ‘n bietjie water by.

Gooi nou die lensies, aftreksel, kookwater en asyn by. Verlaag die hitte en prut tot die vleis sag is (sowat 60-80 minute).  As die sop te dik is, verdun met nog aftreksel of kookwater. Roer die pietersielie by. Geur goed met sout en peper. Voeg ‘n paar druppels asyn by om die smaak op te vars en roer deur.

Bediening: Plaas ‘n murgbeen in elke sopkom en skep sop oor. Strooi nog fyngekapte pietersielie oor en bedien vuurwarm.  

%d bloggers like this: