Mooi en nuutgemaak: souttertjies / feta en biltong eclairs

13 Aug

Kom oms gee ou bekendes van die bordjie sout ‘n bak-Botox.

image

Die gebruik om ‘n bordjie eetgoed na ‘n kerk- of gemeenskapsbyeenkoms te neem is ‘n tradisie wat spruit uit ‘n tradisie van inspring en jou deel te doen. Dis die happies wat die tafels laat kreun vir vrolike affêres soos die kerksaal se inwyding, hartlike familiegeleenthede, of die hartseer van ’n begrafnis te salf. Jy bring ‘n bordjie vir die biduur en twee vir welwillendheid.

Niemand word voorgesê wat om na die tafel te bring nie en by sulke geleenthede verwag mens ook nie iets uitspattig of eksoties nie, eerder ‘n verskeidenheid van bekende smake.

Hierdie twee mooi-getooide southappies uit die Koekedoor 2 bakboek is die outydse souttert en sout soesies (kaas eclairs van choux deeg) in ‘n nuwe gedaante.

TANNIE HENNAH SE MOOI SOUTTERTJIES
Maak 12 klein tertjies

Nostalgie en rooipeper is die beste geurmiddel, reken die skoonheidsghoeroe Hannon. Sy tannie Hennah se souttert is sy gunsteling. Afhangende of jou bloeddruk die dag laag of hoog is gooi jy minder of meer rooipeper in die kors.

(Koekedoor Wessels van Vuuren het  die souttertjies so mooi gemaak dat hy ‘n Kenwood gewen het.)

Souttertkors vir doppies

500 ml cheddarkaas, fyn gerasper
125 g koue botter
250 ml meel
Sout
2,5 ml rooipeper

• Voorverhit oond na 180 °C.
• Sif meel, sout en rooi peper saam. Rasper botter in en voeg gerasperde kaas by. Meng deurmekaar. Voer die holtes van ‘n 12-holte mini-muffinpannetjie uit met die deeg (daar kan dalk deeg oorbly).
• Bak die doppies leeg tot goudbruin en gaar.

Souttertvulsel

500 ml volroommelk, warm
50 ml koekmeel
50 ml botter
Sout en peper
180 g streepspek, fyn opgekap
30 ml fyn gekapte ui
3 eiers + 1 ekstra eiergeel, geklits
330 ml sterk Cheddarkaas, gerasper
3 Weense worsies, in dun ringetjies gesny en verder in kwarte gesny
10 ml pietersielie, fyngekap
Sout en peper na smaak

• Maak die witsous: in ‘n medium kastrol, smelt die botter, voeg die meelblom bly en roer. Voeg die warm melk by en roer tot dit klontvry is en die witsous gaar is.
• In ‘n pannetjie, braai die spek en die uie tot gaar. Roer dit saam met die res van die vulselbestanddele by die witsous in.
• Skep die mengsel in ‘n gesmeerde medium oondbak (16 cm x 25 cm) en bak by 180°C tot gaar en gestol, sowat 35-40 minute. Koel af.
• Druk of sny fatsoene uit die souttert en plaas op die doppies. Garneer met mikrokruie.

image

PARMESAAN ECLAIRS MET BILTONG-EN GEKLOPTE FETA 

Een-happie sout eclairs, versier om soos eetbare juwele te lyk is vuurwarm modenuus uit Parys. Ek het hierdie  resep met byderwetse vulsel van geklopte feta en fyn biltong  ontwerp vir Rolene Strauss, Mej Wêreld 2014 en gas van Koekedoor 2 se openingsepisode.

100 g botter, in blokkies
150 ml kookwater
2 ml sout
Knypie droë mosterd
Stewige knypie rissiepoeier of cayenne
70 g meelblom
2 groot eiers
60 g gerasperde Parmesaan-kaas verdeel: ¾ vir die beslag en ¼ vir oorstrooi.

• Voorverhit oond na 220°C. Smeer ‘n bakplaat of plaas Silpat daarin.
• Smelt die botter in die water, saam met die sout, mosterd en rissiepoeier en laat opkook. Roer meelblom by, verhit en roer vinnig totdat die mengsel loskom van die kastrol se kant.
• Laat sowat 2 minute afkoel en roer die eiers een-een by en roer vinnig totdat die mengsel glad is. (Die stap kan in ‘n voedselverwerker of elektriese menger gedoen word.) Voeg ¾ van die kaas by en roer tot goed gemeng.
• Skep die beslag in ‘n spuitsak met ‘n spuitpunt van jou keuse en spuit eclairs vorms op die bakplaat of Silpat tot die deeg op is. (Jy moet 24 klein eclairs voorsit).
• Bak vir 10 minute by 220 °C, en verminder die hitte tot 180 °C en bak nog sowat 15 minute lank tot goudbruin en deurgaar.

Geklopte feta- en fyn biltongvulsel

250 ml feta, kamertemperatuur
125 ml roomkaas
75 g fyn biltongpoeier
10 ml vars pietersielie
10 ml Dijon mosterd
Brandrissie na smaak (ontpit, membraan verwyder, grofgekap)
15 ml suurlemoensap of na smaak
Gerasperde skil van 1 suurlemoen

• Verwerk die bestanddele in die bak van ‘n voedselverwerker en pols op hoog tot glad. Roer nog biltongpoeier by indien te slap en geur vir regte sout-suur-balans. Die mengsel sal stywer raak in die yskas. Skep in spuitsak en verkoel tot benodig.

Balsemiek-asynreduksie

250 ml balsamiesasyn
65 ml bruinsuiker
Brandrissie, na smaak

• Plaas die bestanddele in ‘n klein kastrol en kook stadig af terwyl jy gereeld roer. Die stroop is loperig terwyl warm, maar taai as dit koud is. As dit hard raak, roer net bietjie water by. Drup in mooi patrone of strepe oor die eclairs.

Errieda du Toit is die skrywer van Koekedoor 2 wat uitgegee is deur Human & Rousseau in samewerking met kykNET. Die rakprys is R300.

Sanet se vonkelwyn koek met soutkaramel en roosmarynspringmielies

3 Aug

‘Kom ons bak ‘n ding’ is die strydkreet waarmee Sanet Eigelaar haar plek as die land se top-drie amateurbakker verdien het in Koekedoor, kykNET se werklikheidsreeks wat ‘n bakrewolusie ontketen het.

image

Met ‘n reputasie as smaak-avonturier en haar speelse, plesierige styl was die uitnodiging om ‘n koek te skep vir Versnit se eerste verjaarsdag so in haar kraal. Die jong koek-entrepreneur se Cup of Cake-handelsmerk en koffiewinkel in Saldanha trap reeds diep spore met sy babaskoene.

Haar man Andre en haar twee jong spruite Derik (5) en Henkie (1) is ook aan die gelukkige ontvangkant van haar kreatiewe gebak.

image

Met sy eerste verjaarsdag-kolwyntjie nog vars in die geheue word Henkie uitgevat met ‘n strikdas en partytjiehoed uit koerantpapier, vir die onthulling van die Versnit-verjaarsdagkoek.

Die koek dra duidelik haar eie ‘Sanna van Saldanha’-stempel, eerder as om net te herhaal wat op Instagram of Pinterest te sien is.

Dit bring elemente soos vonkelwyn, soet en sout bymekaar; ook springmielies – ‘n simbool van kinderpartytjies, wat hier vriende maak met grootmenssmake soos roosmaryn en soutvlokkies.

Die gesoute karamel wat sy deur die springmielies roer en kwistig oor die vonkelwynkoek spat is meer as net mode.

image

image

“Dit vertel iets van Weskus-seelug en Velddrif se sout. Die roosmarynsmaak van die springmielies maak dit ook meer volwasse, en ‘n ongewone nuwigheid om aan te peusel saam met ‘n glas vonkelwyn.”

In pas met die ontblote voorkoms en haar informele sjiekstyl pleister sy die kante net liggies met roomkaasversiersel. Die kleiner koekpanne skep ‘n nouer koektoring, op ‘n omgekeerde koekpan geplaas; die pan se rand versier met letters  vryhand uit Versnit-koerantpapier geknip.

Sy stapel die taai springmielies ongëerg bo-op die koek, en laat dié wat aftuimel lê waar dit val. ‘n Groot hout-kaasbord word die koekstaander. 

Pleks van die gebruiklike kerse steek Sanet twee vonkstokkies aan. “Een vir die jaar wat verby is, en een vir die jaar wat voorlê.”

image

SANET SE VERSNIT-VONKELKOEK MET WESKUS-KARAMEL EN ROOSMARYNSPRINGMIELIES

Vonkelwynkoek

250g botter
2 ¼ k suiker
4 eiers
250ml suurroom
5ml vanillageursel
3½ k koekmeel
5ml koeksoda
2,5ml bakpoeier
5ml sout
250ml vonkelwyn

Voorverhit oond tot 180°C.Voer 4 X 15cm koekpanne met bakpapier of smeer met botter, strooi liggies met meel.
Room botter en suiker tot romerig en liggeel in ‘n mengbak met die spaanhegstuk.
Voeg eiers een op ‘n slag by en meng goed na elke byvoeging. Voeg suurroom en vanilla by en meng goed.
Sif meel, koeksoda, bakpoeier en sout in ‘n apart bak.
Voeg gesifte bestanddele in 3 dele by die mengsel, afwisselend met die vonkelwyn (begin en eindig met die droë bestanddele). Verdeel beslag tussen die 4 voorbereide panne. Bak vir 45 minute tot gaar en laat afkoel vir 10 minute en keer uit op ‘n afkoelrak.

Roomkaasversiersel:

250g botter
250g roomkaas
2 k versiersuiker
5ml vanillageursel

Klits botter tot romerig en sag, Voeg roomkaas by en klits tot gemeng.
Voeg versiersuiker by, klits tot goed gemeng en roer vanilla by.

Gesoute Weskuskaramel:

1 k suiker
90 g botter
125ml room
5ml soutvlokkies

Verhit suiker in ‘n medium pot oor matige hitte, roer aanhoudend. Die suiker maak klonte en begin verkleur.
As al die suiker opgelos hét, voeg die botter by en roer tot al die botter gesmelt is. Voeg room stadig by terwyl jy roer en kook vir 1 minuut. Haal sous van die hitte af en roer sout by. Laat afkoel.

Roosmaryn-karamel springmielies

½ k springmielies
30ml olie
⅔ k suiker
½ k donker bruinsuiker
¼ k melasse
⅓ k vonkelwyn
5ml seesoutvlokkies
30 g botter
30ml vars gekapte roosmaryn

Springmielies

Verhit olie in groot pot oor mediumhitte en voeg springmieliepitte by.
Plaas deksel op pot tot al die mielies gespring is.
Haal van hitte af en gooi springmielies in ‘n groot skottel

Karamel

Voer 2 bakplate met bakpapier.
Kook suikers, melasse, vonkelwyn en sout in ‘n medium pot op hoë hitte sonder deksel
Moenie roer nie.
Gee die pan n effense skud om alles te meng en kook tot 140°C op suikertermometer. Haal van hitte af en roer botter en roosmaryn in.
Gooi karamel oor springmielies en roer met houtlepel sodat elke pit met karamel bedruip is
Plaas springmielies op uitgevoerde bakplate en koel effe af.
Breek springmielies los van mekaar.

Saamstel van koek
Sny die koeke se bokant af sodat al die koeklae ewe dik is. Smeer of spuit versiersel tussen die lae en plaas lae op mekaar. Smeer versiersel aan die kante met paletmes en skraap dit weer effens af. Spuit horinkies bo-op koek met ronde punt.
Bedruip koek met karamelsous en versier met springmielies, vars roosmaryn en seesoutvlokkies.

image– Cup of Cake, Hoofweg 37, Saldanha. Oop Dinsdae tot Vrydae 9:00 – 17:00 en Saterdae 9:00 – 13:00

– Sanet doen praatjies, demonstrasies en spanbou-cupcake-versiersessies. Kontak die besprekings agentskap Talentspens by info@edtpr.co.za

Spesiale Dankie aan Cathrienke van den Bergh, Sanet se suster vir die warm ontvangs by Cup of Cake.

image

Foto’s: Ian du Toit

Stilering: Errieda du Toit en Sanet Eigelaar

Die blogskrywe is aangepas uit my rubriek ‘Aan Tafel’ in Die Burger Versnit wat Woensdae verskyn.

Suurlemoen-olyfoliekoek met suurlemoen-glaseersel en grenadilla-stroop

13 Jul

My mooi  turkoois vrugtebak is nooit sonder suurlemoene nie, dis immers my inner-vrug. Grenadillas is net ‘n kort kop agter.

aaa  bak suurlemoene

Albei bied inspirasie vir ‘n lekker gebakte poeding, of soos hier, ‘n  verkwikkende koek wat van oggendtee of middagkoffie ‘n partie maak.

Die suurlemoen – skil, sap en al  beland in die koek en in die glaseersel, terwyl die granadilla pulp tot ‘n stropie gekook word om saam met die koek te bedien.

ssuurlemoen drizzlekoek

Suurlemoen-olyfoliekoek met suurlemoen-glaseersel en grenadilla-stroop

Maak 1 enkellaag koek (10 snye)

  • 2½ Koppies (375g) bruismeel, gesif
  • 1½ Koppies (330g) strooisuiker
  • Gerasperde skil en sap van een suurlemoen
  • 3 eiers
  • ½ Koppie (125ml) karringmelk
  • 1/3 Koppie (80ml) ekstra suikwer olyfolie
  • 1 Vanillapeul, sade uitgekrap
  • Suurlemoentiemietakkies om mee te bedien (opsioneel)

Suurlemoenglaseersel

  • 150 g versiersuiker, gesig
  • Sap van 1 suurlemoen, jy gebruik dalk nie alles nie

Grenadillastroop:

  • 220 g strooisuiker
  • Pulp van 6 grenadillas

Voorverhit die oond to 180ºC. Smeer en voer ‘n 20cm losboom- koekpan uit met bakpapier.

Vir die beslag kombineer die meel, suiker en suurlemoenskil in ‘n bak en hou eenkant. Sit die eiers in ‘n voedselverwerker en terwyl die masjien loop voeg die karringmelk, olie, vanilla sade en suurlemoensap geleidelik by tot glad. Voeg die droë bestanddele by en pols tot gemeng. Giet die mengsel in die koekpan en bak vir 45 minute of tot goudbruin en ‘n toetspen skoon uitkom. Laat afkoel in die koekpan en plaas dan op ‘n draadrakkie om heeltemal af te koel.

Vir die suurlemoenglasuur plaas die versiersuiker in ‘n mengbakkie en roer net genoeg suurlemoensap geleidelik by om  ‘n gladde, loperige konsistensie te maak, maar dik genoeg om te bedek.

Bedruip die koek met die glaseersel en versier met suurlemoentiemie. Bedien apart met bekertjie van die grenadillastroop sodat gaste hulself kan help.

*Ek is die skrywer van Koekedoor 2 se nuwe bakboek. Kyk daarin uit vir heerlike sitrusterte, ontwep deur Mari-Louis Guy. Die boek word uitgegee deur Human & Rousseau en is vanaf 21 Julie 2016 te koop. Of kom op 23 Julie na die Stellenbosch Slow Market waar  Koekedoor-bekendes en ek boeke sal teken en ‘n koekversierkompetisie sal beoordeel.

Sunflowers, serendipity and seed muffins

3 Jul

Sunflowers symbolize adoration, loyalty and longevity. Much of the meaning of sunflowers stems from its namesake, the sun itself.

JADE9121 toe blom RsMy teenage dream was to work on the lavender fields in France after matric to mark my newfound independence. The reality was somewhat different, with my rite of passage into adulthood a summer holiday job selling eau de cologne and lavender-perfumed soaps at a department store before heading off to university. The visions of lavender fields and the unfulfilled promise to my younger self faded over time.

Little did I know serendipity would work its magic when I accepted an invitation from Flora to visit sunflower farms in Limpopo to see Unilever’s sustainable farming programme in action.image

Serendipity is a word that marks another milestone in my life, when I received the word as a gift for my 40th birthday from a close friend. It became a talisman of sorts, a guide to unexpected pleasant discoveries and meaningful coincidences.

My serendipitous sunflower sojourn took me to a region of the country I’ve never seen or hear of before – the Springbok Flats, an arid, flat plain named for the vast herds of Springbok which once roamed the region. Since implementing the Unilever programme forty farmers transformed these plains into a sunflower mecca.

image

It’s here that farmers committed to sustainable sunflower farming grow enough sunflower seeds for 30 million tubs of Flora margarine annually. Its here – in the country’s margarine basket that a community of farmers are fast gaining a reputation for farm to fork practices of international standard.

Edward Leversage and his young family on the farm Rs

The two-day visit busted the stereotype of rugged farmers with conservative hairstyles, ‘boere-tans’ and boepies. The farming couple from Zandfontein, my first stop, was quite the opposite. Third generation farmer Edward Leversage and his charming wife Alda (herself a farm girl originally from Vryburg) are young, dynamic, modern, on top of the latest scientific farming methods, respectful of old wisdom, committed to the future and sharing their experiences with other farmers. No wonder Edward won the Young Farmer’s Award for his contribution to the community.

We walk around the farm yard, their young son playing under Alda’s watchful eye. She is expecting another baby, but luckily with her mom now living in Naboomspruit, she will have extra hands with the farm work. Playful dogs, a beautifully maintained garden and gabled homestead make me consider trading city life for the country air.

Farming is not for the meek though, with safety and security a prime concern. He points to special fuel tanks built to strict specifications, no danger of spillage and contamination.

“We have to provide food security and produce food for the next generation. This way of farming increases yield, healthy soil and crops and importantly – a much safer environment for the farm workers, my young family and visitors to our farm.”

What touched me is their deep concern for the birds, bees and bullfrogs, literally. He told me how excited he is about the Unilever programme’s impact on biodiversity in the region as a whole.Bees luster around sunflower Rs

They don’t use any fertilisers at all  and keep pesticides to a minimum, making it very rewarding to see nature’s own checks and balances at work. Owls have returned to the area, keeping rodents away naturally. Edwin also has a bullfrog reserve on the farm, an area left unplanted to protect the indigenous species.

As we drove along the dirt roads from field to field, the thousands of bee hives stand as symbols of sustainability at work. The farmers don’t farm with the honey themselves, rather welcoming beekeepers to place their hives in the fields. Sustainability and cooperation in action.

Errieda in the fields Rs

I experienced new things way beyond what I expected:

I saw the Springbok Flats, visited the small town Roedtan and admired the Strydpoort mountains from afar;

I learnt how Flora margarine is made (natural sunflower oil is emulsified into margarine). Do try out the Flora Gold made with buttermilk and sustainably grown sunflower seeds;

I saw age-old traditions and modern farming practices working together. It was an eye-opener how the no-tilling practices from the past ensure a healthier soil and maximum water filtration;

I met Amanda van der Bank, an agricultural entrepreneur who owns a masculine fleet of heavy duty farming equipment. She reminded me a woman can stand in elegant high heels in the middle of a field – and not be dwarfed one bit by huge trucks;Amanda van der Bank

I learnt that not even a devastating drought dampens the spirit of committed sunflower farmers: ‘A dry spell is always followed by a wet spell’. Edwin’s words have since become a soothing mantra I take forward in my own life.

I was reminded I can’t always have my cake and eat it! This I learnt when I begged Annelie Sherman of the home industry shop in Naboomspruit in vain for her chocolate cake recipe. She shared a secret though – the sunflower oil in the batter adds extra moistness.

Cake Slice Annelie

The most serendipitous of all was standing in the sunflower field between thousands of Little Miss Sunshines, heads slightly bowed to the midday sun. After their harvest the beauty may be gone, but their stalks will remain in the clay soil, soaking up the rain when it comes, nourishing the earth. The owls will swoop in. The cycle will continue.

At that moment I finally grew up. The teenage yearning for France and its lavender fields seeped into the rich clay soil of the Springbok Flats. I never really liked lavender anyway.

Saadmuffin resep

SEED AND BRAN MUFFIN

Makes 12

  • 90 g Flora Regular
  • 70 g brown sugar
  • 1 egg, lightly beaten
  • 130 g self-raising flour
  • 2.5ml salt
  • 5 ml baking powder
  • 250 g mixed seeds like sunflower, linseed, sesame seed and pumpkin seeds
  • 180 ml dates, chopped
  • 140 g banana, mashed
  • 120 g oat bran (I used oats)
  • 125ml  buttermilk

Preheat oven to 180°C. Grease a 12-hole muffin pan with Flora.

In a large bowl, using an electric mixer, cream the Flora and sugar together until light and fluffy. Beat in the egg until combined.

Sift the flour and baking powder together in a mixing bowl. Fold into the creamed mixture with the seed mix, (reserve a few for the top), dates, banana, bran and buttermilk until combined. Spoon mixture into the muffin pan until 2/3 full. Sprinkle with the reserved seeds.

Bake for 20-25 mins, until cooked when tested with a skewer. Cool in pan for 5 mins. Transfer to a wire rack to cool completely. Store in an airtight container.

Sunflower Farm from flowers to seeds to oils

More about the the Unilever Sustainable Agriculture code:

    1. Every stage in the value chain – preparation of the soil, planting, harvesting, distribution and storing to the milling processes – adheres to the code’s specifications. Nothing is wasted, even after the oil has been extracted , the residue, sunflower meal, is used for animal feed.
    2. Farmers subscribing to the Unilever Sustainable Agriculture code must adhere to stringent, audited specifications aimed at protecting and enhancing soil and sustainable water management, reducing the carbon footprint, protecting biodiversity, good labour practices and improving the life of farm workers. The verification company Control Unit oversees progress and adherence to the Unilever Sustainable Agriculture Code.

I thank Unilever, Flora’s marketing team, CEOCO and Marilyn Garreau for my sunflower adventure. Thanks to Hush Naidoo (Jade Photography) for  his patience with my special requests.

 

 

Varklies blokkies in Shanghai-styl (verruklike rooi-stowe gereg)

28 Jun

Laat ons dit nie teen een van die mees geliefde geregte op aarde hou  dat dit ook Mao Tse-tung se gunsteling-gereg was nie… die verruklike Shanghai-styl ‘rooi-stowe’ varkvleis, pork-belly, smelt-in-die-mond-genot.

Edit-4130 resize

In die Ooste word varkvleis gesien as ‘n simbool van welvaart en oorvloed. Ek sien dit as my spaarvarkie – of dit die paar repies spek is wat ‘n eenvoudige gereg nuwe hoogtes laat bereik, ‘n varktjoppie in kerrie-marinade of daardie bros krakeling-laag van die  oondgeroosterde vark-braaistuk.

Ek is so lief vir varkvleis dat ek my lang blogstilte daarmee breek  (ek was wel baie bedrywig met kos, soos die Koekedoor-bakboek – die 4de in die Kokkedoor-Koekedoor-kookboekfamilie –  wat in Julie bekendgestel, en my nuwe boek Tuistafel wat November verskyn).

Uiteindelik, na ses maande in my skrywerspelonk en huiskombuis kook ek weer alles waarvoor ek lus kry en sien uit daarna om dit weekliks op my blog te deel.

Edit-4141 resize

Hoekom varkvleis? Ek is tog ‘n skaapvleis-mens, ‘n biefstuk-meisie, ‘n bewonderaar van Ma se Hoenderpastei. Varkvleis het ‘n spesiale plekkie, want dis met ‘n varkvleisresep wat die eerste hoofstuk in my éérste kookboek – Huiskok Glanskok – destyds ingelei is.

Daarin het ek ‘n resep vir heel varknek wat in ‘n klewerige, aromatiese Oosterse sousie gebak beskryf as DIE RESEP. Daardie een resep wat jy moes maak, soos daardie EEN fliek wat jy gaan kyk, die EEN boek wat jy moet lees. Intussen het ek my varkvleis-repertoire aansienlik uitgebrei, want in hierdie rieme-dunsny tye kan ek toor met vleis, sonder die gat wat lamsboud en steak in my kosbeursie maak.

Shanghai-rooistowe varkvleis proe sommer feestelik. Selfs die mees geharde skaapboud-aanhangers gaan toustaan vir nog.

Moenie die rooi te letterlik opneem nie – die vleis en veral die vetlagies raak rooibruin van die sous. Ek hou van die dramatiese, baie donker kleur, maar ‘n ligter kleur gaan ewe lekker proe. Die vleis smelt behoorlik weg van die lang stowe in die aromatiese geurbad.

Edit-4109 resize

Shanghai rooistowe varkliesblokkies met die dramatiese blink-lakvernis voorkoms smelt in die mond.

SHANGHAI ROOI-STOWE VARKLIES

Varklies- en ribbetjie, (pork belly), eens ‘n mindere snit, is nou voorbok. Hier word dit deur die Chinese ‘rooi stowe-tegniek’ en twee soorte sojasous getransfomeer tot blokkies vleis met ‘n diep-donker, glimmende ‘lakvernis’ afwerking wat dit kry van die gekaramelliseerde sous.

My vleisman Salvin van Son of a Butcher het vir my die varklies (vel en been aan) in mooi 5 cm blokkies gesny. Jy kan ook varklies sonder been gebruik, maar hou die vel aan.

4 – 6 porsies

  • 1 – 1,6 kg varklies, vel aan en been verkieslik in (5cm blokke gesny)
  • 60 ml Chinese kookwyn of droë sjerrie
  • 60 ml donker sojasous
  • 45 ml ligte sojasous of tamari
  • 8 dun snytjies vars gemmer
  • 2 steranys-sade (opsioneel)
  • 4 groot slaaiuie, in kort stukke + ekstra vir oorstrooi (sprietuie, spring onions)
  • 45 ml bruinsuiker (of rotssuiker, indien jy het)
  • 40 ml kookolie

Spoel die vleis af, plaas in kastrol en bedek met koue water. Bring tot kookpunt, en laat 10 minute saggies kook. Gooi water af en spoel blokkies weer onder koue water af. (Hierdie proses help dat die vleisblokkies opferm en hul vorm behou)

Plaas in ‘n skoon swaarboomkastrol of wok, bedek weer met koue water, selfs meer as met die eerste kook, voeg helfte van die kookwyn of sjerrie by, helfte van die gemmerstukke en slaaiuie.  Prut  sowat 60 – 70 minute tot die vleis sag is, maar nie uitmekaar begin val nie. Hou die vleis eenkant, behou die kookvloeistof.

Verhit die olie tot dit begin rook, plaas die vleis versigtig in die pan (dit spat) en soteer vinnig om die vleis rondom te bedek, voeg die res van die kookwyn by, laat die alkohol ‘n halfminuut afkook.

Draai die hitte laer, voeg van die kookvloeistof by  om dit amper te bedek, asook die oorblywende gemmer, slaaiuie, donker en ligte sojasouse en prut vir 30 minutes tot die vloeistof aansienlik afgekook het en die vleis ‘n ryk donker glimmende kleur het.

Draai die hitte op tot hoog, voeg die suiker/suikerbrokkies by om te karamelliseer (dit gebeur vinnig, 1 minuut of so). Draai vleis om sodat elke kan bedek is met die sous vir ‘n blink lakwerk-voorkoms. Sprinkel slaaiuie oor. Bedien met Chinese noedels of wit rys.

Warm wenke vir rooi-stowe sukses:

  • Grootte van blokkies vleis: alhoewel dit dikwels gemaak word met 2 cm blokkies, verkies ek groter blokkies – so 4 of 5 cm.
  • Op die been: ek verkies dit met die vel aan en die been in. Dit dra alles by tot die diep-behaaglike geure. Jy kan altyd die beentjies lostrek reg aan die einde van die kookproses. Vir klein blokkies is dit beter om beenlose varklies te gebruik.
  • Moenie kortpad vat nie: die proses vra net die eerste keer wat jy dit maak ‘n bietjie konsentrasie, en klink omslagtig, maar die tweede keer maak jy dit toe oë.
  • Twee soorte sojasous: Mens sou reken dat donker sojasous besonder sout is, maar dit word eintlik gebruik vir diepte en kleur. Hier dra dit by tot die pragtige lakvernis-glans en diepbruin kleur, terwyl die ligter sojasous die geurgewer is. Alhoewel jy tamari vir die ligter een kan gebruik, vermy die sodium-verminderde weergawe. Jy kry net nie dieselfde resultaat nie.
  • Geur-beheer: alhoewel ek steranys-sade byvoeg, en soms Chinese vyf-speserye-mengsel, moet ek my beteuel om dit nie te laat oorheers nie, want soveel geure word vrygestel deur die vleis en die hoofbestanddele. Die balans tussen sout en soet (karamel) is krities – proe, proe, proe.
  • Min is meer: Die gereg is ryk en vullend. Bedien met eenvoudige bykosse en niks vetterig nie. Gestoomde rys of hokkien-noedels en ‘n eenvoudige groentegereg.

{Stilering en foto’s: Errieda en Ian Du Toit.  Geen skrywe, resep of foto’s mag sonder my toestemming in enige vorm gepubliseer word nie}.

FREEKEH-FIED MOROCCAN CHICKEN SOUP WITH CHERMOULA CRUMBS

3 May

 

freekeh and trimmingsFreekeh, the new kid on the old block has joined Kamut and Farro in my kitchen. Despite its unusual name, Freekeh is not an odd-ball successor to the Pharao’s throne. This toasted green wheat is a serious contender though to lift quinoa from its seat as ruler of trendy ancient grains with super powers.

An ancient Middle Eastern grain, freekeh was first mentioned in a 13th century cook book.

Ancient and new, it captures the flavour of fresh young green wheat in the roasted grains. Even if you suffer from trend-fatigue or are cynical about ingredients claiming to be the holy grail, freekah is a taste from the past worth all the hype.

As a hunter of pleasure and gatherer of old knowledge I was delighted to receive a hamper from The Really Interesting Food Company  (TRIFCO) the same day I heard there will be another season of Fargo, my favourite movie-turned-television-series.

It was a thrill  to unpack ingredients I’ve up to now just read about, never touched or smelled before, including a covetable jar of Piment cheveux d Ange, angel hair chili strands from France. It looks like the well-built red-head cousin of saffron with the dark, pleasantly dusty smell of ñora peppers.  And not only one box of freekeh, but two varieties.  It took willpower to wait till Freedom Day to start cooking from this treasure chest.

New old

Exploring a new ingredient or new way of doing things is a natural high for me. It rekindles curiosity, challenges the mind and stimulates creativity. If your cooking love life is jaded, trying something new can perk things up quite a bit. Those from my generation are reminded of  9 ½ Weeks and what can happen in the kitchen with some inspiring ingredients at hand.

I’m not talking TPM (total pantry makeover). Maybe a favourite dish just needs a new hairdo to  rekindle the flame, or lift the hemline a little to turn your walk into a swagger. Put aside the old woolly slippers and slip into those fabulous tackies made from recycled tannie-tapestries. Old becomes new.  The comfortable becomes the exotic,  the swoon-worthy.

Practising what I preach I used Freedom Day to try out the new love toys, investing a whole day in the new relationship. The first step in getting properly acquainted with Freekeh is how to pronounce it (‘free-ka”) and knowing what’s behind the name.

The name freekeh comes from the Arabic al-freek, which means “what is rubbed”, a nod to the rubbing of the wheat grains to rid them of their shells. 

Freekeh ticks all the boxes,  from being low carb and low GI to its high fibre content. Picked and roasted when the grain is still green, it retains more of the good stuff – protein, vitamins, minerals. It’s also free from GMO, colouring, additives and preservatives.

*See below how it’s produced and the role of fire.

The taste:  I’ve been to enough health shops to know that ‘health products’ can taste like (if you’re lucky) toasted  cardboard. Freekeh may well be healthy, but it’s also true deli-stuff.  Healthy AND delicious it tastes of its history, smoky, nutty, Middle-Eastern, wholesome. Crunchy.

It tastes like a big hug from Yotam Ottolenghi would feel like, I imagine. Nearly as delicious as the stampkoring (cracked wheat) I grew up with, and which my mom served with skaapboud and stewed peaches. But as we know, nostalgia is the best seasoning.

Moroccan soup with freekeh close up.jpg Fear not the long rinse cycle nor soaking

I tried my hand once at baking with kamut. Not much luck. I do use farro (spelt) on occasion, an ancient wheat similar to barley. I was taught a delicious farro caprese salad by the Pietrelli brothers of the Italians restaurant Zibaldone. Farao is great with porchetta (rolled pork with fennel). All the rinsing, rinsing, soaking and lengthy cooking time dampened my enthusiasm somewhat for this Italian treat.

What a relief to find a great substitute in Freekeh. I simply stirred  through the Italian flag flavours of Caprese – cubes of fresh mozzarella and beefy tomatoes with plenty of torn basil.  Well seasoned, it’s then moistened with lots of olive oil and a few drops of Modena balsamic vinegar.

Both the Greenwheat wholegrain or cracked freekeh is easy and quick to cook in the  microwave (10 minutes cooking on high and .5 minutes resting time) or 45 minutes on the stovetop. I went for the microwave option, saving time for a  Freedom Day power nap.

What has me as excited as watching Fargo is the grain’s soup and stew potential. Soup is the food of my inner child. I love making it, eating it and sharing it. I GET soup, and I think soup GETS me. The fact that this ancient new kid on the block could improve my old faithful, much-loved Moroccan chicken soup says a lot.

The freekeh-fied version of my favourite Moroccan chicken soup has more texture and nuttiness, worthy to be crowned with chermoula-spiced, buttery freekeh crumbs. So happy am I with the end result that the updated version will be included in my new cookbook TUISTAFEL.

Seeing that Greenwheat Freekeh is a 100% Australian grown wheat (and the Aussies developed the technology that I can have it on my shelf in Welgemoed) I incorporated Australian Gourmet Traveller’s idea to top the soup with wafer thin beetroot slices and fried mint. A touch of North Africa, a nod to Down Under and a thumbs up to the Middle East.

With my soup genes inherited from my maternal grandfather Oupa Boy Moller, I dedicate the soup to him – he was a wanderer and a dreamer and would have loved the ancient side to the grain.

freekeh soup wider angle FREEKEH-FIED MOROCCAN CHICKEN SOUP WITH  CHERMOULA CRUMBS

This freekeh-fied version of my favourite spicy Moroccan chicken soup has a wonderful texture and nuttiness, worthy to be crowned with chermoula-spiced,  buttery freekeh crumbs. So happy am I with the end result that the updated version will be included in my new cookbook TUISTAFEL.

  • 50 g butter
  • 250 ml uncooked Greenwheat Cracked Grain Freekeh
  • 450 g chicken breasts, in strips
  • 1 onion, finely diced
  • 2 cloves garlic, bruised
  • 7,5 ml cake flour
  • 15 – 30 ml harissa (I love lots)
  • 1 liter chicken stock
  • 400 g tinned chopped tomatoes
  • Optional: 400 g can chick peas, rinsed and drained
  • Salt and black pepper

To serve: chermoula-freekeh crumbs, thinly sliced raw beetroot, sour cream or thick yogurt, flash fried mint leaves and angel hair chilli (if available). Also some lemon slices for those who prefer it to sour cream.

Chermoula-freekeh crumbs

  • 50 g salted butter, room temperature
  • 30 ml fresh coriander, finely chopped
  • 2 cloves of garlic, finely chopped or grated
  • 5 ml ground cumin
  • 1 red chilli, seeds removed, chopped
  • 7-10 strands angel hair chilli, if available, or saffron
  • 2 ,5 ml turmeric (if not using saffron)
  • 5 ml paprika
  • Rind of ½ lemon
  • 250 ml cooked Greenwheat cracked grain freekeh (until such time you can source freekeh, use dried bread crumbs)

Method

Cook the freekeh: Place 250 ml Greenwheat Freekeh, 500 ml boiling water and 5 ml salt in a deep microwave bowl. Cover and cook for 10 minutes on high. Keep covered and leave to sit for a further 5 minutes. Reserve 250 ml cooked freekeh aside for the chermoula crumbs and keep the rest for the soup.

Make the soup: Melt butter in a large pot, add the chicken strips and saute while stirring with a wooden spoon until it just starts to brown, around 5 minutes. Remove chicken with slotten spoon and keep aside.

Add the onions and garlic in the same pot, and cook over low heat till soft, but not browned.

Add the flour and stir till it starts to brown, then stir in the harissa paste and cook for 1 minute, then gradually add the chicken stock, tomatoes and chicken strips. If you wish to add chick peas, add it now. Simmer with lid on for 15 minutes, add the cooked freekeh, still reserving 1 cup for the chermoula crumbs. Add more stock if too thick. Simmer for 8-10 minutes. Season to taste.

While the soup simmers:

Make chermoula freekeh butter – whip together the butter, coriander, garlic, angel hair chilli, cumin, lemon rind and paprika till smooth. Stir in the freekeh.

Flash fry the mint leaves in medium hot oil for a few seconds, drain on kitchen towel. Discard leaves that turn brown, it should still be mint green.

Serving: Ladle the soup in warmed bowls, add a dollop each of the chermoulah freekeh crumbs and sour cream. Round off with a few slices of very thinly sliced beetroot and a few leaves of crispy fried mint.

FREEKEH FACTS

The people from The Really Interesting Food Company (TRIFCO) really know their freekeh from their farro. Get more info on their gourmet products at  www.thereallyinterestingfoodcompany.com

  • Wheat is harvested while still young, green and soft and sorted into piles that are set on fire so only the chaff and straw burn, but not the seeds. The high moisture content of the seeds protect them from burning. Once the green wheat has been roasted, it undergoes further sun-drying to guarantee greater uniformity of flavour, colour and texture.
  • Freekeh can be used as a substitute for any other grain in sweet or savoury dishes, such as soups, salads, casseroles, risottos, desserts and pastries.
  • Although freekeh has been produced by hand in the Middle East for many centuries, Greenwheat Freekeh in Australia is the first company to modernise and mechanise the production of roasted green wheat.

Photography by Ian du Toit, styling by Errieda du Toit.

Vote for this recipe on the Facebook page of Freekeh South Africa.

Paaslam en pashka

22 Mar Eet nadenkend op Paas-Sondag aan lamsblad of lamsboud.

Paastyd is ‘n goeie tyd om die kosboek The Supper of the Lamb, deur die teoloog-kok Robert Farrar Capon te lees. Hy herinner die kosliefhebber dat eet ‘n sakrament is waarmee ons daagliks die wonderwerk van die lewe kan vier. Vandag is lamsvleis te duur vir die alledaagse, maar ons kan dit steeds feestelik eet en die uitsonderlike soos die Opstanding vier met ‘n lamsboud of blad. Om die simboliek daarvan te verstaan laat mens net ietwat met nadenkend eet.

Eet nadenkend op Paas-Sondag aan lamsblad of lamsboud.

Eet nadenkend op Paas-Sondag aan lamsblad of lamsboud.

 Simboliek en die Paastafel:

Kostradisies word oor eeue heen gevestig, maar dikwels vervaag die oorsprong en die simboliese waarde word in moderne tye oor die hoof gesien. Lamsvleis is ‘n welkome gesig op Paas-Sondag as feeskos vir die siel.

Hoekom lamsvleis verbind word met Paasfees:

Die diepgewortelde assosiasie van die Paaslam met Jesus as die Goeie Herder, Agnus Dei, die lam van God, laat die betekenis van tradisiekos soos skaapboud op Paas-Sondag voortleef.

Lamsvleis se diep verbintenis met die Pase gaan baie ver terug, voor die geboorte van Christus, toe die Jode in Egipte die deurkosyn gemerk het met die bloed van die geofferde lam, om hul eerste gebore seuns te spaar. Ons lees hiervan in Eksodus. Jode wat tot die Christendom bekeer is, het met die tradisie om lamsvleis op Paassondag voor te sit aangegaan.

Paaslam in ander vorme:

Die simboliek van die Paaslam word nie beperk tot die vleisbord nie. In Poland word botter op die feestafel gesit, gevorm om soos ‘n lammetjie te lyk. Die Franse agneau pascal  (spreek uit anjo) en die Duitse osterlamm is geliefde Paaskoeke wat in spesiale ‘lammetjie’-vormpanne  gebak word, en met strooisuiker of meringue versier word wat soos lamswol lyk. So word kinders aan die Paassimbool bekendgestel.

Viering van Paasfees met lamsvleis aan die Griekse tafel:

Ek sou op Paas-Sondag graag ‘n gas aan ‘n Griekse tafel wou wees, waar geloofsgebruike steeds ‘n baie sterk invloed op die kos het. Eers word die vas gebreek met gevlegte Paasbrood en rooi-gekleurde hardgekookte eiers wat simbolies van lyding. Daarna word die Paaslam van snoet tot stert gevier – die grootste deel daarvan op die spit gebraai. Magiritsa, ‘n suurlemoen-gegeurde Paastyd-sop en kokoretsi  gemaak van die hart, lewer en niertjies (soos ons lewer in netvet oor die kole gebraai) vier ook die opstanding.

Raad met oorskiet-lamsvleis:

Maak só met oorskietvleis wat oorbly na Paas-Sondag. Druk dik snye plaasbrood in sirkels uit met ‘n medium-grootte koekiedrukker. Bestryk die brood liggies met olyfolie en bak dit in die oond tot bros en goudbruin. Smeer die bokant met ‘n jogurt-okkerneutdoopsous of skordalia, sit ‘n stukkie beet, spinasieblaartjie en happie gaar lamsvleis bo-op.

Ander geliefde Paasfeeskos aan my Huiskok-tafel:

My allergunsteling is natuurlik piekelvis, waaroor ek al geskryf het. Pashka, my ander gunsteling kom uit Rusland wat ek met rosyntjiebroodbrioche eet. Ek vind die tradisie en rituele rondom pashka baie besonders.

Pashka, Russies vir Paas, word gemaak van ‘n vars kaas, amper soos maaskaas,  wat versoet word en in ‘n vorm geset word. Die tradisie is om die kaasmengsel te giet in ‘n piramied-houtvorm, simbolies van Christus se graftombe. Die Ortodokse tradisie is steeds om die letters XB op die sykante van die pashka uit te pak met neute en versuikerde skil. Die letters beeld uit ‘Christos voskres’ – Christus het opgestaan. Die gebruik is om die pashka op die Donderdag en Vrydag voor Paassondag kerk toe te neem om geseën te word deur die priester.

Tradisioneel word dit ge-eet met Kulich, ‘n koek-brood, deurspek met rosyne, amandels en speserye. Volgens gebruik word die kulich bedek met wit versiersuiker, afgerond met ‘n wit roos wat dan ook deur ‘n priester geseën word. Die gees van ‘n Russiese Paasfees kan geniet word met ‘n kortpad deur die kombuis. Ek vervang kulich met my rosyntjiebrood-brioche. Paasbolletjies is ook geskik.

Ek gebruik graag lamsblad, wat ietwat meer ekonomies as lamsboud is. Hier het ek dit (met die been steeds in) gesmeer met botter wat met speserye en roosmaryn gegeur is.

Ek gebruik graag lamsblad, wat ietwat meer ekonomies as lamsboud is. Hier het ek dit (met die been steeds in) gesmeer met botter wat met speserye en roosmaryn gegeur is.

ERRIEDA DU TOIT (HUISKOK) SE LAMSBOUD IN JOGURT

‘n Eenvoudige manier om ‘n feestelike lamsboud op Paassondag te maak. Dit het ‘n Griekse oorsprong. Die resep is opgeneem in my en Francois se boek Huiskok Glanskok.

Maak 6 porsies

  • 1 lamsboud van ongeveer 1.2 kg, ontbeen en gevlek
  • 500 ml dubbelroom (Griekse) jogurt
  • 4 knoffelhuisies fyngekap
  • 60 ml vars origanum, gekap
  • 5 ml fyn komyn
  • Sout en varsgemaalde swartpeper na smaak

Meng die jogurt, knoffel, origanum, komyn, sout en peper saam. Marineer lamsboud in mengsel vir ongeveer ‘n uur. Voorverhit die oond tot 240ºC. Haal lamsboud uit marinade en plaas in oondpan. Bedek met tinfoelie en bak vir 20 minute by 240ºC, draai dan die hitte laer na 180ºC en bak nog 30 minute. Haal uit oond en laat vir 10 minute rus. Sny vleis in skywe.

ERRIEDA SE OONDGEBAKTE ARNI

Arni is Grieks vir skaapvleis. Die eg-landelike oondgebakte skaapdis is in Griekeland ‘n simbool van herontmoetings, wat veral op Sondae voorgesit word. Die aartappels absorbeer die olyfolie en kruiegeure. Die resep is een van my gewildste resepte uit Huiskok Glanskok-boek.

Maak 4 porsies

  • 2 heel knoffelbolle, huisies geskil
  • 1.5 kg lam- of skaapboud
  • 2 uie, grof gekap
  • 60 ml olyfolie
  • sout en peper
  • 2 suurlemoene
  • takkie elk tiemie, roosmaryn en lourierblaar
  • 1.5 kg aartappels, geskil en ‘n groot stukke gesny
  • 2 groot tamaties, in kwarte gesny
  • 30 ml botter (opsioneel)

Voorverhit oond tot 180⁰C. Maak kepies in die vleis en druk ‘n knoffelhuisie in elke snytjie. Plaas uie op die boom van ‘n oondpan en besprinkel met olyfolie. Geur vleis met sout en peper, plaas dit bo-op die uie, bedruip met sap van 1 suurlemoen en gooi kruie by. Gooi 20 ml olyfolie en 200 ml water oor. Bak in oond vir sowat 40 minute. Plaas die gesnyde aartappel in ‘n bak met die oorblywende olyfolie en suurlemoensap, meng deur en voeg by die vleis saam met nog 200 ml water. Bak nog 20 minute. Pak tamaties in die oondpan en stip met botter. Bak tot vleis gaar is en die aartappels sag is.

Pashka is 'n heerlike Paasgenot uit Oos-Europa wat ek graag op geroosterde rosyntjiebrood, brioche of paasbolletjies geniet.

Pashka is ‘n heerlike Paasgenot uit Oos-Europa wat ek graag op geroosterde rosyntjiebrood, brioche of paasbolletjies geniet.

PASHKA RESEP – iets simbolies om saam met rosyntjiebrood of paasbolletjies te eet.

Gebruik ‘n meelsif as vorm, of ‘n terracotta blompot vir ‘n meer tradisionele vorm. Ek het die resep oorspronklik gebruik van Letitia Prinsloo, hoof van die ICA.

  • 150ml vars room, geklop tot sagte punte vorm
  • 2 houers Parmalat gladde maaskaas of Simonsberg roomkaas
  • 150 g strooisuiker
  • Gerasperde skil van 2 suurlemoene
  • 5 mℓ suurlemoensap
  • 60g versuikerde lemoenskil, fyngekap
  • 60g versuikerde gemengde skil
  • 30g geroosterde amandels, gekap
  • Vir afwisseling kan gedroogde appelkosies, dadels of goue sultanas ook bygevoeg word.

Voer ‘n meelsif uit met kaasdoek. Klop room tot sagte punte vorm. Plaas in yskas. Kombineer roomkaas, neute, versuikerde skil, strooisuiker, suurlemoenskil en sap.  (As die roomkaas te dik is, verdun met ‘n bietjie lemoensap). Vou room in. Skep in die voorbereide vorm. Verkoel vir 8 ure.  Haal uit die vorm en bedien verkieslik teen kamertemperatuur saam met tradisionele paasgebak.

Wenk: Jy kan ook maaskaas of ricottakaas gebruik, pleks van die roomkaas. Die vars room kan met suurroom vervang word, maar los dan die suurlemoensap uit die resep.

 

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 9,187 other followers

%d bloggers like this: