Tag Archives: lentepoeding

Diplomaat broodpoeding vir die lente

10 Sep

Ons is almal lief vir broodpoeding, maar met die lente hier wil ‘n mens nie die winter teruglok met ‘n warm poeding nie. Wat hierdie broodpoeding besonders maak, is dat dit koud bedien word.  En dit is by diplomaat-dinees voorgesit, so dis genoeg vir gaste of Sondagkos.

diplomaat poeding voor en na omkeer

Laat ons stilstaan by die naam. Dis ‘n algemene verskynsel dat gebak en poedings dikwels vernoem word na staatmanne, politici, diplomate en staatsinstansies: van burgemeesterspoedings tot kabinetspoeding.

Daar is verskeie stories oor die diplomaatpoeding:

  • Dis blykbaar in 1908 voorgesit by ‘n diplomatieke konferensie in Hongarye – en die afgevaardigdes het so baie daarvan gehou dat die sjef dit gepubliseer het.
  • Die ander teorie is dat die verwys na ‘n beroemde Russiese diplomaat wat dol was oor Britse poedings.

    Baie, baie lekker gebakte poeding vir die lente. Elegant, maar maklik.

    Baie, baie lekker gebakte poeding vir die lente. Elegant, maar maklik.

Resep: Diplomaatpoeding

Wat hierdie broodpoeding anders maak is dat die broodblokkies met versiersuiker oor in die oond gebak word tot bros. En natuurlik, dat dit uit die vorm gehaal word en koud bedien word. Die brandewyn of rum gee werklik ‘n heerlike aksentgeur aan die poeding – nie ‘n alkoholsmaak nie.

Poeding:

4 snye, goeie kwaliteit brood, korsies verwyder

Versiersuiker, vir oorsif

20 ml goue sultanas  of mengsel van sultanas en goue rosyne (ek het ‘n mengsel van opgekapte gedroogte perskes, pere en versuikerde gemmer gebruik)

60ml brandewyn of donker rum, of paar druppels rumgeursel

Appelkooskonfyt, warm gemaak vir glaseersel

Vla:

250ml melk

250ml klitsroom

150g strooisuiker

4 eiers

1 vanieljepeul se sade, of 5 ml vanielje geursel (die melk kan ook met perskeblare gekook word)

Botter, vir smeer

Metode

  1. Voorverhit die oond tot 180C
  2. Sny die brood in groot blokke, versprei in ‘n bakplaat en sif versiersuiker oor. Bak in die oond tot bros en krakerig. Haal uit en verminder die oondtemperatuur na 140C.
  3. Plaas die rosyne en sultanas in ‘n kastrolletjie, bedek met koue water, bring tot kookpunt en dreineer. Voeg rum of brandewyn by en laat afkoel.
  4. Vir die vla: meng die melk, room, strooisuiker en eiers in ‘n groot mengbak en gooi deur ‘n sif. Roer die vanieljesaad of ekstrak by en hou eenkant.
  5. Smeer 6 ramekins en 6 stukke alumininiumfoelie wat groot genoeg is om oor elke bakkie te pas.
  6. Roer die broodblokkies by die rosyntjie/sultana- en rum mengels in en verdeel dit tussen die ramekinbakkies. Skep die vlamengsel bo-oor, plaas die gesmeerde foelie bo-oor en plaas in ‘n waterbad.
  7. Bak vir 30 – 40 minute tot geset. Laat afkoel en plaas in yskas.
  8. Wanneer reg om te bedien, keer die poedings uit en glaseer met ‘n bietjie warm appelkooskonfyt.

Broodpoeding in die geskiedenis

Bykans elke koskultuur het ‘n nagereg wat spaarsamig van ou brood of koek gebruik maak.

Nie dat dit altyd as ‘rieme-dunsny’ poeding gesien is nie, want in die boek Puddings, A Global History deur Jeri Quinzio word uitgewys dat dit as ‘n heel elegante en duur gereg begin het. In ‘n 14de eeuse Franse huishouding is dit gemaak van brood en koekies met rosyne, appels, amandelmelk, saffraan en suiker. Dis egter nie gebak nie; die gekookte amandelmelk is oorgegooi en dan gelaat om te stol.

Krummels is ook dikwels gebruik in plaas van die brood – ons eie poedingskatkis het vele resepte; selfs die smulpaap Louis Leipoldt verskaf heelwat variasies van broodkrummels wat met soetmelk gemeng is en dan met botter opgekook is – dis  laat staan vir ‘n uur en die suiker, eiers, sout, neut en gerasperde suurlemoenskil bygeroe; in die vorm gesit en in die oond gebak.

Hy vertel van ‘n selfs eenvoudiger boodpoeding wat met die ‘kruin van ‘n taamlik ou bruin brood’ gemaak is. Pleks van melk is water en klontjie botter bygevoeg, bruinsuiker, gemmer, korente en ‘n grypie nartjieskil. Dis in ‘n poedingvorm gestoom en bedien met botter-en-suurlemoensous. “Beter gestoom as gebak,” reken hy.

*Queen of Puddings, ‘n resep wat in Mev SH Van Tulleken se Practical Cooking for SA verskyn, maak gebruik van broodkrummels en die vlamengsel. Dit word dan bedek met ‘n konfytlaag en geklitste eierwit – koninklik voorwaar!

Bedien hierdie toebroodjiepoeding op 'n koel lentedag of wanneer jy na jou skooldae verlang met 'n skeppie roomys.

Bedien hierdie toebroodjiepoeding op ‘n koel lentedag of wanneer jy na jou skooldae verlang met ‘n skeppie roomys.

Grondboontjiebotter en jêm toebroodjiepoeding

Die konsep van toebroodjie-brood en botter-poedings is niks nuuts nie. In die 19de eeu is daar dikwels na verwys as ‘sandwich puddings’.  Die nostalgiese smaak van grondboontjiebotter-en-konfyf (of goue stroop) toebroodjies herinner aan  ons skoolda.

4 1/3 koppie growwe grondboonbotter

8 dik snye dag-oud witbrood

1/3 koppie frambooskonfyt of appelkooskonfyt

Botter, saggemaak, vir smeer

250 ml slagroom (whipping cream)

160 ml melk

3 eiers + 1 eiergeel

80 g strooisuiker

5 ml vanieljegeursel of sade van 1 vanieljepeul

Bruinsuiker (Demerera) vir sprinkel

Metode:

Voorverhit die oond tot 160 C. Smeer twee snye met grondboontjiebotter aan die een kant en sit twee snye bo-op. Smeer nou die ander twee snye met konfyt en plaas oorblywende twee snye bo-op. Sny die korsies af, sny elke toebroodjie in 4 kleiner toebroodjies (dus blokkies, nie driehoeke). Botter elke mini-toebroodjie en pak in ‘n kleinerige oondvaste bak. (sowat 625 ml kapasiteit bak). Meng die room, melk, eiers en ekstra eiergeel, suiker en vanielje in ‘n bakkie en klits. Gooi dit geleidelik oor die brood en laat goed week vir 2 minute. Besprinkel die broodpoeding met die bruinsuiker. Plaas die bak in ‘n oondpan. Vir die waterbad gooi genoeg kookwater tot halfpad van die poedingbak. Bak 40-50 minute tot net gaar. Haal uit en laat staan 10 minute voor bediening. Bedien met vla.

Sagopoeding met steranys aka ‘Fritz se Gunsteling’

6 Sep

Sagopoeding. Die woord gaan een van twee dinge doen:

-of jy gaan hand op die hart verlang na jou ouma en jou ouma se ouma; na die goeie ou dae en blommerige poedingbakkies;

-of al daai nare herinneringe van jou koshuisdae gaan oor jou spoel met die sjarme van die skool-boelie.

Ek bak sagopoeding op ‘n lenterige  Sondag

Gelukkig val my sago-ervaring in die aangename nostalgie-kamp, selfs al het my ouer broers my probeer treiter  met hul krete:  “Padda-eiers, Piekies eet padda-eiers!” (my familie noem my steeds op my Piekies-bynaam). Hierdie strategie om  my uit te gross het nooit gewerk nie, en het my – die suikerbekkie van die gesin – eerder harder laat klou aan my poedingporsie.

Met goeie rede, want sagopoeding soos my ma dit gemaak het was  iets wat uit die winterhemele neergesak het. Die meringue bolaag was die sneeu uit een van my Europese kinderboeke.

Wat vir my broers soos paddaeiers gelyk het, het vir my nes pêrels gelyk. Dan die sweempies kaneel en soet-surerige appelkooskonfyt.

As jy dink sagopoeding is ‘n kook-rompslomp; dat die sago oornag geweek moet word;  dat die melk maklik aanbrand en en en…. ontspan. Dis ‘n eenvoudige poeding,  selfs ‘n kind kan dit doen. Nooi hulle kombuis toe en laat hulle ook verwonderd staan terwyl die wit korrels miniatuur deurskynende albastertjies raak, met hier en daar ‘n korrel wat dwars trek en ‘n stippeltjie wit in die middel behou.

Jy hoef ook nie skeppend te raak met dinge soos klappermelk en ander eksotiese bestanddele nie; die ou manier van doen is perfek.  As  jy soos ek steranys by alles wil gooi, doen dit.  Jy kan dit in individuele koppies bak (soos ek met die karringmelk-poeding gemaak het). Of bedien dit met allerhande eksotiese strope en rome (sien onder vir ‘n paar idees). Of volstaan met die oumense se manier van doen.

Sagopoeding-maak is okkasie genoeg om ‘n blom-geborduurde lap  van my ouma uit die linnekas te gaan haal.  Ouma Gerrieda het blommetjierokke gedra, mooi ou borsspelde met pêreltjies  en kantsakdoekies voor by haar boesem ingedruk.

Dis een van daai poedings wat ‘n instelling is – die jaar mag nie verbygaan sonder sagopoeding nie. Vanjaar het die dag gekom op ‘n Sondag in die vroeë lente. Ek het oranje ranonkels, perses,  bottergeel  freesias en fyn loof  in eierkelkies gerangskik en saam op die poedingtafel uitgestal. Elkeen skep self op.

Terwyl ek met die skeplepel staan verwag ek enige oomblik dat een van my broers om die hoek van die eetkamer op my gaan afpyl….”Piekies eet padda-eiers, Piekies eet padda-eiers!”

“Piekies eet paddaeiers”, het my broers gejil in ons jongdae om my af te sit sodat hulle meer sagopoeding het om te eet.

Fritz se Gunsteling – Sagopoeding met Steranys

Oorgenoeg vir 4 porsies en seconds ook. Maar hoekom ‘Fritz se Gunsteling’? Wel, ek het dit in drie kleiner bakkies gebak – een was bedoel vir die bure wat toe nie die dag by die huis was nie. Toe nooi ons  vir Fritz Brand, die man agter http://www.realmencancook.co.za om vir hom ‘n bak soet poeding te kom haal. Ons raak aan  die kuier om daai sago en kort voor lank word ‘n diep  band gesmee; sommer so half taai van die appelkoosjam. “Sommige breek brood; ons breek sagopoeding.” sê ek.

1 k sago (die klein korreltjies, nie tapioka nie – dit maak dalk die kinders bang)

Kaneelstokkie

3 kardomonpeule, opsioneel

2 steranys, opsioneel

4 koppies volroommelk (afgeroomde melk ook okay)

125 ml suiker (bruinsuiker kan ook interessant wees)

30 ml botter

Knippie sout

3 eiergele, liggies geklits

2 eierwitte, styfgeklits tot dit puntjies vorm

Appelkooskonfyt om te stip

Fyn kaneel (opsioneel)

Vir meringue

5 eierwitte

160 ml strooisuiker

Knippie sout

Metode

Verhit die oond tot 180°C. Kook die sago, melk en speserye saam oor lae hitte terwyl jy roer tot die korrels deurskynend is.  Verwyder die speserye. Roer suiker, botter en knippie sout by. Roer ‘n paar lepels van die warm mengsel by die geklitste eiergele (dit  voorkom ‘scramble’ eiers!). Haal kastrol van die hitte af en roer die eiergeelmengsel  by. Vou nou die styfgeklitste eierwit by die mengsel in (nie almal doen dit so nie – ek verkies dit om die mengsel minder ‘taai’ en meer pofferig te maak).

Skep in ‘n gesmeerde bak. Stippel met appelkooskonfyt.  Strooi kaneel oor.

Maak die meringue: Klits eierwit tot dit puntjies vorm, klits suiker bietjie vir bietjie by en knippie sout. Stapel meringue bo-op die sago en bak sowat 25 minute tot die vla gestol is en die meringue goudbruin is

Die poeding kan ook koud bedien word. Dan is dit baie lekker met ‘n vrugtestroop of coulis.

Wegbreek van tradisie

Koue somer-Sagopoeding van ‘n Finse webwerf. – ek hou van die inmaakflessie. http://www.dinmat.no

Alhoewel ek van my sagopoeding ou-skool hou, het ons soveel makliker toegang tot ‘n verskeidenheid bestanddele dat mens die geleentheid moet gebruik om ons kostradisie te verryk en rond te speel met smake.

  • Bedien met gestoofde gemengde droëvrugte (ook lekker koud)
  • Wissel die speserye af met Chinese 5-speserymengsel.
  • Drup gemmerstroop oor voor die meringue-laag opgesit word.
  • Wissel die appelkooskonfyt af met frambooskonfyt, suurlemoenmarmalade of appelliefiekonfyt (iets suurs is die lekkerste).
  • Kook  gedroogte nartjieskil saam met die sago en die melk – veral lekker in die winter.
  • Kook sultanas saam met die melk en die sago; bestrooi met gekapte kasjoeneute  of geroosterde amandelvlokkies of pistasieneute.
  • Lente-idee: Vir ‘n Persiese noot, roer ‘n paar druppels rooswater of lemoenekstrak by die melkmengsel (gebruik spaarsamig anders kan dit oorweldigend wees); dien op met versuikerde roosblare.
  • Somer-idee: skep die koue sagovlamengsel versigtig in klein Consul-glasflessies om individuele poedings te maak, giet ‘n lagie gesmelte bessiekonfyt oor  en bedek met Italiaanse meringue. As jy ‘n blaasvlam het, verbruin die meringue daarmee.
  • As jy jou sagopoeding modepop wil maak bak dit in cupcake vormpies – goeie idee van Huisgenoot.

    sagopoeding hoofbestanddele

     

%d bloggers like this: