Paasbolletjies, pashka en simnelkoek

30 Mar

Met Paasnaweek skaars ‘n week weg word die kostradisies van hierdie geestelike tyd tafel toe gebring. – van pashka en  kulich in Rusland tot Simnelkoek in Engeland – en natuurlik die  wêreld deur word paasbolletjies (hot cross buns) geniet.

             Pashka op paasbolletjies 

Ek het nie grootgeword met spesiale Paasgebruike nie – behalwe stringetjies sjokolade-paaseiers van marshmallow wat my ma by Grand Basaars gekoop het.  Pa het nie paaseiers in die tuin weggesteek nie (my drie broers en ons hond Wagter sou dit in elk geval lank voor my uitgesnuffel het), maar Ma het gesorg dat die huis oor Paastyd na die soet warmte van kaneel en korente geruik het.  Paasvrydag het ons  haar tuisgemaakte paasbolletjie (nog warm van die rooster) geëet met botter wat in geel strome oor die vingers drup.

As kind het die lekkerte die voorhand gehad bo simboliek en ek het die kruisie bo-op die paasbolletjies stukkie vir stukkie afgetorring, sonder om werklik te weet dat dit ’n diep geestelike betekenis het.

{Paasbolletjies}

‘n Mens kan jou dit skaars indink dat die blink-wang spesery-bolletjies ‘n bron van politiese konsternasie kan wees. In die 16de eeu in Engeland het die Protestante beswaar gemaak teen die paasbolletjies wat hulle as Katolieks beskou het. Elizabeth I het toe ‘n wet gemaak dat dié geurige gebak net tydens Paasfees, Kersfees en begrafnisse geëet mag word. Paasbolletjies het ‘n paar jaar gelede weer die nuus gehaal in Brittanje toe sekere skole nie meer dit aan hul leerlinge wou voorsit nie – oor die kruis!

 Jy het nodig:

4 x 250 ml meelblom

3 ml sout

5 ml fyn kaneel

5 ml gemengde speserye

65 g koue botter

125 ml korente, rosyntjies of sultanas (of mengsel)

1 pakkie gis

125 ml suiker

250 ml melk

1 eier, geklits

Kruise:

100 ml meel

25 ml suiker

Genoeg melk om ‘n pasta te maak

30 ml stroop, verhit*

Maak so:

Sif die meelblom, sout en spesery saam in ‘n groot mengbak. Vryf die botter in en voeg die korente (of ander) by. Voeg die pakkie gis en die suiker by.  Maak die melk louwarm en voeg dit by die bestanddele in die bak en meng tot dit ‘n deeg vorm. Knie vir 3-5 minute tot glad. Laat rys sowat 30 minute in ‘n warm plek tot die deeg verdubbel het.  Keer deeg uit op ‘n meelbestrooide oppervlakte en knie goed tot glad. Verdeel die deeg in 12 dele en vorm elke deel in ‘n platterige balletjie. Sny diep kepe in ‘n kruisvorm op elke bolletjie. Laat rus vir 15 minute. Verf die bolletjies met die geklitste eier.

Kruise: Meng die meel, suiker en melk saam met die orige geklitste eier om ‘n  pasta te vorm.  Rol die deeg in lang dun worsies en plaas op die kepe van die kruis. Bak 20 minute by  200º C. Haal uit en smeer die warm stroop oor.

* Maak die glasuur-stroop deur 15 ml strooisuiker en 5 ml gelatien in 15 ml water te verhit tot dit opgelos het, maar nie kook nie.  Smeer oor die bolletjies wanneer dit uit die oond kom.

{Pashka}

Bevind jy jou oor Paastyd iewers in Rusland, kruis pashka dalk jou pad. Pashka is Russies vir Paas.  Die pashka word gemaak van kaas soortgelyk aan maaskaas,  versoet en in ‘n vorm geset. Die tradisie is om die kaasmengsel te giet in ‘n piramied-houtvorm, simbolies van Christus se graftombe. Die Ortodokse tradisie is steeds om die letters XB op die sykante van die pashka uit te pak met neute en versuikerde skil. Die letters beeld uit ‘Christos voskres’ – Christus het opgestaan. Die gebruik is om die pashka op die Donderdag en Vrydag voor Paassondag kerk toe te neem om geseën te word deur die priester.

En die kulich? Kulich is ‘n koek-brood, deurspek met rosyne, amandels en speserye. Volgens gebruik sal die kulich bedek wees met wit versiersuiker, afgerond met ‘n wit roos wat dan ook deur ‘n priester geseën word. Die gees van ‘n Russiese Paasfees kan geniet word met ‘n kortpad deur die kombuis. Vervang die kulich met paasbolletjies, rosyntjiebrood of brioche.

Pashka resep

Pashka pas uit die vorm gehaal.

Gebruik ‘n meelsif as vorm, of ‘n terracotta blompot vir ‘n meer tradisionele vorm.

 150ml vars room, geklop tot sagte punte vorm

2 houers Simonsberg tradisionele roomkaas (dis ’n lekker veerligte roomkaas)

150 g strooisuiker

Gerasperde skil van 2 suurlemoene

5 mℓ suurlemoensap

60g versuikerde lemoenskil, fyngekap

60g versuikerde gemengde skil

30g geroosterde amandels of pistasie neute, gekap

Vir afwisseling kan gedroogde appelkosies, dadels of goue sultanas ook bygevoeg word.

Voer ‘n meelsif uit met kaasdoek. Klop room tot sagte punte vorm. Plaas in yskas. Kombineer roomkaas, neute, versuikerde skil, strooisuiker, suurlemoenskil en sap.  (As die roomkaas te dik is, verdun met ‘n bietjie lemoensap). Vou room in. Skep in die voorbereide vorm. Verkoel vir 8 ure.  Haal uit die vorm en bedien verkieslik teen kamertemperatuur saam met tradisionele paasgebak.

Wenk: Jy kan ook maaskaas of ricottakaas gebruik, pleks van die roomkaas. Die vars room kan met suurroom vervang word, maar los dan die suurlemoensap uit die resep.

Dankie Simonsberg vir die foto van pashka met paasbolletjie.

{Simnelkoek}

Paasfees Simnel koek (Foto Waitrose.com)

Paasfees-Simnelkoek (Waitrose.com)

Simnelkoek is ‘n gewilde paasgebak met simboliek so ryk as die koek self. Die  gebruik het in Engeland onstaan om dié  ligte vrugtekoek op Paassondag voort te sit. Dogters het die koek gebak vir hul ma’s op die sogenaamde ‘Mothering Sunday’  – terloops, dis  ‘n dag op die kerkkalender wat nie verband hou met die hedendaagse Moedersdag nie).

Soos met tradisionele Kerskoek, word simnelkoek ook met marsepein, die klassieke wit amandelgegeurde koekversiering, bedek. Wat die simnelkoek onderskei van ander feesgebak is die elf marsipeinballetjies waarmee dit afgerond word. Hoekom elf? Elke balletjie verteenwoordig ‘n dissipel, met die uitsondering van Judas.

Resep – Simnelkoek

Die resep bak ‘n familiegrootte koek, genoeg vir 15 snye.

Jy het nodig:

500 ml suiker

250 g botter

4 eiers

500 ml meelblom

Knypie sout

500 ml korente

375 ml Sultanas

125 ml fyngemaalde amandels

5 ml gemengde speserye

Gerasperde skil van ½ suurlemoen

Paar druppels amandel-geursel

3 ml koeksoda

190 ml melk

Gekoopte marsepein vir versiering

Metode

Voorverhit die oond to 150ºC. Smeer 2 groot koekpanne. In ‘n groot mengbak, voeg die suiker by die botter en verroom. Klop die eiers een op ‘n keer by saam met ‘n bietjie van die meel en meng tot die beslag styf en glad is.  Voeg die oorblywende meel, sout, vrugte, neute, speserye, amandelgeursel, koeksoda en melk by. Meng goed. Plaas die helfte van die mengsel in elke koekpan en maak die oppervlakte goed gelyk.  Bak nagenoeg 2½ uur. Die koek is gaar as jy ‘n metaalpen indruk en dit skoon uitkom. Haal koek uit die oond en laat behoorlik afkoel. Versier met marsepein tussen die twee lae en bo-op. Rol 11 marseleinballetjies (so groot soos okkerneute) en plaas in ‘n sirkel bo-op.

2 Responses to “Paasbolletjies, pashka en simnelkoek”

  1. Elize Johnson April 5, 2012 at 2:26 pm #

    Gaan nou die paasbolletjies bak sal laat weet hoe dit uit gekom het .

    • huiskok April 5, 2012 at 3:05 pm #

      Jy MOET laat weet. Ek moet self aan die gang spring!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: